الشيخ عباس القمي ( مترجم : علامه شعرانى )
442
نفس المهموم ( دمع السجوم ) ( فارسي )
ولادت معزّ لدين اللّه روز دوشنبه يازدهم رمضان سال 319 در شهر مهديّه بود و روز يكشنبه هفتم ذيحجّه سال 341 به تخت نشست و روز يكشنبه سه روز مانده از محرّم سال 357 خبر فتح آفريقا تا اقيانوس اطلس به دو رسيد و نيمهء رمضان همين سال مژدهء فتح مصر به دو دادند و روز دوشنبه هفت روز مانده از شوّال سال 361 از منصوريه به جزيره سردانيه رفت و روز پنجشنبه پنجم صفر سال 362 آهنگ مصر فرمود و روز شنبه پنج روز مانده از شعبان همين سال وارد اسكندريه شد و روز سه شنبه پنجم رمضان از اين سال به قاهره آمد و به شهر قديم مصر نرفت و روز جمعه يازدهم ربيع الآخر سال 365 در قاهره در گذشت و به قولى سيزدهم آن ماه . ولى اين قول صحيح نيست ؛ زيرا كه به زيج هندى حساب كردم يازدهم ربيع الآخر مزبور جمعه بود نه سيزدهم و اين ايام كه در اين تواريخ ذكر شد همه را از زيج استخراج كردم مطابق بود ، يا به يك روز اختلاف و از اينها دقّت و صحّت قول اهل تاريخ در اين قضايا محقّق مىشود . اما سيّده نفيسه كه دستهء شيعيان روز عاشورا نزد قبر او رفتند به امر معزّ لدين اللّه دختر حسن بن زيد بن حسن بن على بن ابى طالب عليهما السّلام است عمّهء پدر حضرت عبد العظيم عليه السّلام و زوجهء اسحاق بن امام جعفر صادق عليه السّلام و از او دو فرزند داشت قاسم و امّ كلثوم . ولادت نفيسه در مكّه معظّمه به سال 145 بود و در مدينهء منوّره به زهد و عبادت پرورش يافت . روزها روزه و شبها به بندگى خدا ايستاده و ملازم حرم جدّش پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بود سى حجّ بگذاشت و بيشتر پياده . از زينب برادرزادهء وى نقل است كه گفت : عمّهء خود را چهل سال خدمت كردم نديدم شبى بخوابد و روزى افطار كند گفتم : آيا بر خود ترحّم نمىكنى ؟ گفت : چه ترحّم كنم كه گردنهها در پيش است و جز رستگاران از آن نگذرند . و روايت كردهاند كه : در مصر همسايهاى داشت يهودى زن او به حمّام مىرفت دخترى زمينگير داشت براى تنهايى او را به خانهء نفيسه برد كه ملول نشود تا از حمام بازگردد از آب وضوى او قطراتى به آن دختر رسيد شفا يافت بالجمله چنان بود كه عروس امام جعفر صادق عليه السّلام چنان بايد . و ابن خلّكان گويد : با شوهرش اسحاق به مصر آمد . و بعضى گويند : قدوم او به مصر در سال 193 بود و چون مردم مصر آن كرامت از وى بديدند قصد زيارت او كردند . وفاتش در سال 208 است و به اتّفاق مورّخين در مصر مدفون شد .